Sinds de aanslagen van 11 september 2001 in New York, 11 maart 2004 in Madrid en 7 juli 2005 in Londen heeft terrorismebestrijding hoge prioriteit. Politie en inlichtingendiensten van de verschillende landen werken samen om gewelddadige aanslagen tegen burgers en instellingen te voorkomen. Dat doen de Europese landen al sinds het einde van de 20e eeuw.

De EU heeft verschillende maatregelen genomen waardoor terroristische organisaties moeilijker in Europa kunnen opereren. Zo is een lijst van terroristische organisaties en personen opgesteld, waarvan de financiële tegoeden zijn bevroren. Ook worden grenscontroles verscherpt. Op internet houden landen radicale websites en sites van terroristische organisaties in de gaten en geven die informatie door aan de anderen. Ook worden persoonsgegevens sneller uitgewisseld.

Europese Unie

De EU heeft een coördinator voor terrorismebestrijding aangesteld. Sinds 17 september 2007 wordt deze functie bekleed door de Belg Gilles de Kerchove. Hij is de opvolger van de Nederlander Gijs de Vries. De Coördinator brengt halfjaarlijks voortgangsrapportages uit. In de laatste rapportages legt hij vooral de nadruk op de noodzaak van betere samenwerking tussen de agentschappen Europol en Eurojust, alsmede tussen de lidstaten en deze agentschappen.

Voormalig Europees Commissaris Barrot (justitie, vrijheid en veiligheid) is begonnen met een inventarisatie van alle maatregelen om radicalisering binnen de islam te voorkomen die landen hebben genomen.

Over het gevoelige punt van het verstrekken van bank- en van passagiersgegevens aan de Verenigde Staten is onlangs een nieuw akkoord bereikt. De VS krijgen enig inzicht in dergelijke gegevens, maar niet zo uitgebreid als de VS eerst verlangden; ze mogen de gegevens niet gebruiken voor andere doeleinden dan terrorismebestrijding, en slechts een beperkte periode bewaren.

NAVO

Na de aanslagen van 11 september 2001 verklaarde de NAVO de oorlog aan het internationale terrorisme ("war on terror"). De lidstaten van de NAVO  wisselen sinds die tijd gegevens uit de databanken van de geheime diensten uit. Ook startte de NAVO een grootschalige militaire operatie in Afghanistan. Onder andere Nederland en Duitsland leverden hiervoor troepen.

Lees meer

Bron	Taal	Soort informatie
Europese Unie	NL	Inleiding + samenvatting van de EU wetgeving
NAVO	EN	nieuws, officiële documenten
OVSE	EN	activiteiten en kenmerken strijd terrorisme

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement een rol.

Initiatief voor nieuw beleid: Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Binnenlandse Zaken:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

Voor maatregelen over de financiële aspecten van terrorisme (zoals bevriezing van tegoeden), en het vaststellen van minimumvoorschriften over strafbare feiten en sancties geldt de gewone wetgevingsprocedure. Het bepalen van minimum-normen voor de strafmaat op dit beleidsterrein is onderdeel van de samenwerking op het gebied van de rechtspraak. Daarvoor gelden de besluitvormingsprocedures die daar vermeld staan.

De raadsformatie die beslist over justitiële zaken is de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. Vertegenwoordiger voor Nederland in deze Raad is:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Burgerlijke vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland zijn de volgende Europarlementariërs lid:

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

Relatie met andere terreinen

Terrorismebestrijding kan onderdeel zijn van het buitenlands beleid, het defensiebeleid en/of het criminaliteitsbeleid  van de Europese Unie. Voor maatregelen op die terreinen gelden de besluitvormingsprocedures die daar vermeld staan.

EU-coördinator voor de bestrijding van terrorisme

Deze coördinator is verantwoordelijk voor de onderlinge samenhang en afstemming van initiatieven op de verschillende beleidsterreinen die zich met terrorisme bezighouden.

De huidige EU-coördinator voor de bestrijding van terrorisme is:

De functie valt onder de verantwoordelijkheid van de Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands en Veiligheidsbeleid. De huidige Hoge Vertegenwoordiger is:

Hot issues

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties